بالگرد کبرا اسطوره تمام هلیکوپتر های جهان!!!

cobra 1024x635 - بالگرد کبرا AH-1
تصویری زیبا از بالگرد کبرای هوانیروز

هلیکوپتر بل ای‌اچ-۱ کبرا «Bell AH-1 Cobra» یک بالگرد هجومی و ساخت شرکت بل میباشد که پس از احساس نیاز ارتش آمریکا به هلیکوپتری که بتواند از خود دفاع کرده و نقش تهاجمی را ایفا کند، بر اساس هلیکوپترهای هیویی ساخته شد.

ایران اولین مشتری خارجی هلیکوپتر کبرا بود که در زمان پهلوی سی فروند کبرای دو موتوره نیروی دریایی را به کبرای تک موتوره نیروی زمینی آمریکا ترجیح داد و در سال ۱۹۷۲ سفارش خرید ۲۰۲ فروند از مدل ارتقا یافته ای‌اچ-۱جی ارتقا یافته را با عنوان «ای‌اچ-۱جی سی کبرا بین‌المللی» به شرکت بل داد.

هلیکوپتر کبرا در کنار بالگرد ۲۱۴ در سال‌های اولیه هشت سال دفاع مقدس نقش مهمی را در دفاع از مرزهای ایران در برابر حملات ارتش بعثی ایفا کردند.

تاریخچه بالگرد کبرا

تا قبل از جنگ ویتنام و حتی جنگ دوم جهانی بالگردهای نظامی غیرمسلح بودند و از آنها تنها به جهت حمل نیروها و ادوات نظامی و خدمات پشت جبهه استفاده میکردند.

UH 1D helicopters in Vietnam 1966 1024x662 - بالگرد کبرا AH-1
استفاده از بالگرد های چند منظوره ۲۰۵ در جنگ ویتنام

از آنجایی که این بالگردها مسلح نبودند و توان دفاع از خود را نداشتند غالباً در حین پیاده کردن نیروها، مورد اصابت موشک‌های ویتنامی قرار می گرفتند.

بدون پشتیبانی توپخانه و یا نیروهای زمینی خودی، تنها راه پشتیبانی از این بالگردها پشتیبانی هوایی بود که برای این کار نیاز به وسیله‌ای مسلح بود که بتواند از نزدیک بالگرد حامل نیروها را پشتیبانی کند.

این مسأله نیروهای آمریکایی را به فکر تولید بالگردی نظامی با قابلیت تسلیح به موشک و مسلسل انداخت. بالگردی که از ابتدا برای انجام مأموریت‌های حمله نظامی طراحی شده باشد.

سرانجام برنده‌ی اصلی قرارداد ساخت بالگردهای نظامی، شرکت بل بود که در سال ۱۹۶۶ یا ارتش آمریکا قرارداد ساخت ۱۱۰ فروند بالگرد کبری ۲۰۹ را امضا کرد. این بالگرد به خاطر توان حمله بالا و با الهام از نام مارهای کشنده کبرا، به همین نام نامگذاری شد.

180404 M NU111 0297D - بالگرد کبرا AH-1
پشتیبانی هوایی نزدیک از بالگرد کبری/close air support ah_1

مدل‌های اولیه بالگرد کبرا بصورت تک‌ موتوره بودند اما پس از جنگ ویتنام و در سال ۱۹۸۶ ارتش آمریکا برای افزایش قدرت این بالگردها و کاهش خطرپذیری آنها سفارش طراحی و ساخت مدل‌های دوموتوره‌ی این بالگرد را به شرکت بل ارائه کرد و به این ترتیب بالگرد کبرا دو موتوره طراحی و ساخته شد.

ویژگی های بالگرد کبرا

این بالگرد که گنجایش دو نفر را به عنوان خلبان و تیرانداز دارد، قادر است در سطح دریا بدون سلاح با سرعت ۱۹۰ نات یعنی چیزی در حدود ۳۴۰ کیلومتر در ساعت پرواز کند، و حداکثر وزن قابل پرواز در شرایط استاندارد ۱۰ هزار پوند میباشد.

AH 1W Super Cobra 1024x647 - بالگرد کبرا AH-1
بالگرد بسیار قدرتمند سوپر کبرا/ super cobra AH1_W

این بالگرد با یک باک سوخت قادر است حدود یک ساعت پرواز داشته باشد و حداکثر سقف پرواز آن با تجهیز خلبان به ماسک اکسیژن نزدیک به ۲۰ هزارپا عنوان شده است.

بالگرد ۲۰۹ دارای دو موتور توربوشفت است و قدرت موتورهای آن در مجموع چیزی درحدود ۱۹۷۰ اسب بخار بوده که در نوع خود بی نظیر میباشد.

تسلیحات بالگرد کبرا

بالگرد تهاجمی ۲۰۹ که از قابلیت‌های آفندی و پدافندی بالایی برخوردار است، از سلاح‌هایی چون موشک و راکت استفاده می‌کند و در این رابطه قادر به حمل سلاح‌هایی چون ۸ موشک تاو( در مدل tow) و ۷۶ راکت ۲.۷۵ اینچی با سرجنگی در مقرهای ۱۹ تایی است. همچنین نیز این بالگرد به یک قبضه توپ ۲۰ میلیمتری گردان در دماغه با ظرفیت ۷۵۰ فشنگ ۲۰ میلیمتری با نواخت بالا مجهز میباشد.

AH 1 Cobra fires missiles 1024x706 - بالگرد کبرا AH-1
شلیک موشک های هدایت شونده از بالگرد سوپر کبرا / AH-1-Cobra-fires-missiles

مدل‌های AH-1W و AH-1Z  از این بالگرد توانایی حمل و شلیک چهار یا هشت موشک هدایت لیزری ضد تانک ای‌جی‌ام-۱۱۴ هل‌فایر (AGM-114 hellfire) و موشک‌های هوا به هوای ایم-۹ سایدوایندر را دارند.

مدل های مختلف هلیکوپتر کبری

شرکت بل تاکنون بیش از ۱۶ نسخه از کبرای تک‌ موتوره و ۱۱ نسخه از کبرای دو موتوره طراحی و ساخته شده است که هر کدام تفاوت‌ها و مزایایی نسبت به اولین نمونه‌ها داشته‌اند، برخی از آنها عبارتند از:

AH 1 cobra helicopter 1024x586 - بالگرد کبرا AH-1
مدل های مختلف از بالگرد کبری AH1
  • AH-1E: مدل اولیه تهاجمی
  • AH-1F: مدل مجهز به موشک ضد زره تاو
  • TAH-1F: مدل آموزشی اف
  • AH-1G: هیویی کبری مدل اولیه برای تحویل به نیروی زمینی
  • AH-1J: اولین مدل ۲ موتوره برای خدمت در نیروی دریایی
  • AH-1P: مدل ارتقا یافته و مجهز شده به موشکهای تاو
  • AH-1S: اصلاح شده مدل جی و با قابلیت شلیک موشک تاو
  • AH-1T: سی کبری اصلاح شده مدل جی با قابلیت پرواز بالاتر
  • AH-1W: سوپر کبری، قادر به انجام عملیات شبانه
  • TH-1G: مدل آموزشی با فرامین دوگانه
  • AH-1Q: هیویی کبری قابلیت عملیات های شبانه و قادر به حمل ۸ موشک تاو
  • AH-1S: هیویی کبری
  • TH-1S: مدل آموزشی برای عملیات شبانه
  • AH-1RO: شبیه مدل W و برای صدور به رومانی

کشور های مجهز شده به این بالگرد

بالگرد کبرا یکی از پرطرف‌ دارترین بالگردهای جهان است که شامل کشورهای ایران، تایوان، کره جنوبی، ترکیه، اتریش، اسپانیا، بحرین، اسرائیل، ژاپن، اردن، پاکستان می‌باشد.

AH 1Z lift off the USS New Orleans LPD 18 cropped 1024x589 - بالگرد کبرا AH-1
بالگرد کبری مدل AH-1Z مناسب برای استفاده در نیروی دریایی

علاوه بر این کشورها که به طور مستقیم اقدام به خرید این بالگرد از آمریکا کرده‌اند، برخی کشورهای دیگر نیز از طریق کشورهای دیگر اقدام به خرید و یا کپی‌سازی کبرا نموده‌اند.

تاریخچه عملیاتی کبری ۲۰۹ در ایران

بالگردهای کبرا در جنگ ایران و عراق در بسیاری از مناطق در مقابل بالگردهای عراقی میل ۲۴ قرار گرفتند. بالگردهای ایرانی کبرای با بالگردهای میل ۸ و ۲۴ عراقی جنگ داشتند بطوریکه منابع خبری از نسبت تلفات ۱۰ به ۱ خلبانان کبرای ایرانی نسبت به خلبانان عراقی در طول این درگیری‌ها گزارش می‌دهند.

این بالگردها همچنین با هواپیماهای بال ثابت عراقی مبارزه کرده‌اند. منابع غربی ادعا می‌کنند در طول مدت هشت سال جنگ ایران و عراق و در درگیری‌ها، ده فروند کبرای دریایی ایران و تنها ۶ فروند بالگرد میل ۲۴ عراقی شکست خورده است.

منابع

https://www.militaryfactory.com

https://www.skytamer.com